Dupuytren een Vikingziekte?

U hebt het ongetwijfeld wel eens horen zeggen: Dupuytren, dat is een Vikingziekte. Maar dat klopt helemaal niet. Waar komt dit fabeltje vandaan?

Voor het antwoord op die vraag gaan we terug naar 1985. In dat jaar publiceert chirurg John Hueston een handboek over de ziekte van Dupuytren. Op de eerste pagina van hoofdstuk 6 schrijft dat “de Keltische immigratie deze ‘Vikingziekte’ heeft verspreid over het noorden van Europa”. Dit was de eerste keer de woorden Dupuytren en Vikingen officieel in print met elkaar in verband gebracht worden. Dit was een andere tijd, toen chirurgen nog meer in spreektaal schreven in plaats van in jargon. Daarbij mixten zij ervaringen en meningen moeiteloos met feiten.

In dit handboek uit 1985 werd Dupuytren dus voor het eerst omschreven als een Vikingziekte, iets dat sindsdien steeds opnieuw is herhaald. In totaal zijn er meer dan 100 medische tijdschriftartikelen te vinden die Dupuytren en Vikingen met elkaar in verband brengen.

Het spreekt natuurlijk ook tot de verbeelding, dat Vikingen-verhaal! En als je bedenkt dat Dupuytren veel voorkomt bij mensen met een Europese achtergrond en dat Vikingen veel door Europa hebben gereisd, is het niet eens zo raar dat deze hypothese werd bedacht. Maar er zijn geen gegevens die deze hypothese kunnen bevestigen – tot nu toe dan… 

Echter: er is recent onderzoek gepubliceerd over dit onderwerp in het European Journal of Hand Surgery. De ondezoekers (Ng en collega’s) bestudeerden de genen van een aantal mensen in Groot-Brittannië en Scandinavië. Met behulp van computeranalyse vergeleken zij bekende verschillen in voorouders met een genetische risicoscore voor Dupuytren op basis van variaties in 21 genen. Zij schrijven: “Onze conclusie: de genetische analyses spreken de wijdverbreide overtuiging tegen dat de ziekte van Dupuytren een ziekte met een oorsprong in Noorwegen is.”

Oké, deze fabel kan dus voorgoed de wereld uit. Maar dit onderzoek van Ng en collega’s laat nog iets anders zien, namelijk over de manier waarop onderzoek gedaan wordt naar de ziekte van Dupuytren. In plaats van te proberen dit complexe probleem op te lossen door persoonlijke ervaring en onderbuikgevoel mee te laten wegen, worden er meer en meer nieuwe gegevens en nieuwe hulpmiddelen gebruikt. De genetische analyse is daarbij heel interessant, vooral omdat de wetenschap zich op dit gebied zo razendsnel ontwikkelt en dat geeft nieuwe inzichten.

(Dit is een vrije vertaling van een blog van Charles Eaton. Lees hier de Engelstalige versie.)